“ریشه” روایت فرهنگ عامه در خانه های تاریخی اصفهان/ گردشگری فرهنگ عامه در خانه تاریخی اژه‌ای‌ها

دکتر معصومه گودرزی با بیان اینکه برخی باورها و خرافات، فلسفه داشته است، گفت: اکنون برخی از این باورها در برخی مناطق تبدیل به فرصت گردشگری شده است.

سجاد صابری؛ به گزارش پایگاه خبری طبیعت گردشگران، به همت اداره گردشگری سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان، اصحاب رسانه و علاقه مندان به حوزه گردشگری در برنامه “ریشه”، روایت فرهنگ عامه در خانه های تاریخی اصفهان در خانه تاریخی اژه‌ای‌ها حضور به هم رساندند.
دکتر معصومه گودرزی مدرس دانشگاه در این برنامه با بیان اینکه خانه تاریخی اژه‌ای‌ها متعلق به خانواده روغنی ها بوده است، اظهار داشت: در گذشته شهرت خانواده‌ها براساس شغل‌شان بوده و این خانه به خانه اژه‌ای‌ها مشهور شده است.
وی افزود: این منطقه در مجاورت منطقه یهودی‌ها بوده که به شدت درون گرا بودند برخلاف مسیحیت، و گذر و ایوان به کوچه اشراف نداشته است، نهان خانه به شدت ساده است ولی داخل خانه‌ها بسیار زیباست، در گذشته بالای درب ورودی حفره‌ای وجود داشته که داخل ان آویشن قرار می‌دادند که برایشان مقدس بوده است، جلوی درب دو سکوی “پیرزن نشین” وجود داشته که مسیحیان به آن “خسته نشین” می‌گفتند.
مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه ورودی خانه‌ها، هشتی و دالان وجود داشته است، تصریح کرد: برای اینکه وقتی درب باز است داخل خانه پیدا نباشد و اکنون می‌بینید که وقتی درب آپارتمانی باز می‌شود تمام داخل خانه عریان می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: سرویس بهداشتی در دورترین قسمت خانه قرار داشته و تابستان نشین و زمستان نشین داشتند، سطح خانه‌ها از سطح گذر کوچه یا خیابان بالاتر بوده چون مثل الان خشکسالی وجود نداشته و سطح آب‌های زیرزمینی بالا بوده و دوم اینکه کارخانه آجرسازی وجود نداشته و باید خاک آن خانه را می‌کندند و خشت درست می‌کردند.
دکتر گودرزی با اشاره به اینکه در اصفهان قدیم “باغچه گودال” وجود داشته است، بیان کرد: در معماری قدیم زیر زمین حتما وجود داشته و یک قسمت به نام “حویج خانه” وجود داشته که مایحتاج زندگی شان را در آن محل قرار می‌دادند، در خانه‌های ثروتمندان، نارنجستان سر پوشیده وجود داشته است.
وی گفت: از اواخر دوره صفوی به ویژه دروه قاجار آب نماها در داخل حوض قرار می‌دادند، این حوض‌ها ماده تاریخ دارند در خانه تاریخی اژه‌ای‌ها ماده تاریخ حوض 1338 ه.قمری است، خانه‌های آقا محمدخان و فتحعلی شاه نزدیک به دوره صفوی است اما ناصرالدین شاه به خاطر نزدیکی به غرب معماری‌ها کمی تغییر پیدا کرد، خانه تاریخی اژه‌ای ها نیز مربوط به دوره ناصری است.
این پژوهشگر با بیان اینکه در قدیم پله بلند می ساختند، افزود: این امر به دلیل تمهیداتی بوده برای سلامتی شان و معتقد بودند که پله و گام بلند سبب گردش بیشتر خون در بدن می شده است، حفره های نای کش برای خروج رطوبت خانه داشتند.


وی پیرامون برخی باورهای قدیم تصریح کرد: معتقد بودند که “جاروی برعکس سبب دعوا می شود”، “آینه شکسته داخل خانه نگه ندارید فقر می آورد”، “دمپایی روی هم سوار شود مسافرت می روند”، “تا چهل روز بیرون را آب و جارو کردن سبب دیدن حضرت خضر (ع) می شود”.
دکتر گودرزی با بیان اینکه در دوره قاجار رنگ طلایی استفاده می شده که خانه را فاخر نشان می داده است، خاطرنشان کرد: شیشه‌های رنگی سبب ازبین رفتن زردی در بچه‌ها می شده وقتی زن زایمان می کرده برای اینکه افسردگی نگیرد داخل شاه نشین قرار می گرفته است. در قدیم وقتی کسی فوت می کرد نباید اجاقشان روشن می شد و بستگانشان تمام کارهای شان را انجام دادند ولی اکنون برعکس شده و صاحب عزا بیشتر از همه مشغول کارهاست.
برخی باورهای قدیم اکنون به فرصت گردشگری تبدیل شده است
وی با بیان اینکه خرافه، اسم فردی یاوه گو در عربستان بوده است، بیان کرد: این خرافات در تمام دنیا هم وجود دارد، عدد 4 در ژاپن نحس است و هتل 4 ستاره آنها 1+3 است، در اسپانیا اگر چهارشنبه به 13 ماه بیوفتد سرکار نمی روند، در روسیه قبل از سفر همه باید بنیشنند و فکر کنند که چیزی جا نگذاشته باشند بعد بروند سفر، وقتی کسی مسافرت می رود نباید اتاقش را جارو کنند وگرنه اتفاق بدی برایش می افتد.
مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه برخی از این باورها و خرافات، فلسفه داشته است، گفت: اکنون برخی از این باورها در برخی مناطق تبدیل به فرصت گردشگری شده است، برخی باورها درست بوده و یا دلیل خاصی داشته که خودشان هم نمی دانستند، مثلا در هنگام آشپزی یک ریگ داخل ظرف غذا می انداختند و این براسا عدات بوده ولی دلیل اصلی آن اضافه کردن املاح سنگ به غذا بوده است.