شهردار اصفهان مطرح کرد؛ روایت ۴۰ روز جهاد بی‌وقفه، از آواربرداری تا اسکان، از جهادگران گمنام تا پویش «نذر خدمت»

این روزها برخی می‌پرسند شهرداری اصفهان در جنگ رمضان کجا بود؟؛ سوالی که «علی قاسم‌زاده» شهردار اصفهان پس از آتش‌بس به بعضی پاسخ‌های آن اشاره و گوشه‌ای از مجاهدت نیروهای شهرداری در عرصه‌‎های مختلف را روایت کرده است.

به گزارش پایگاه خبری طبیعت گردشگران و به نقل از خبرگزاری ایمنا، جنگ رمضان از نهم اسفند با حمله ناجوانمردانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به بیت رهبری آغاز شد؛ لحظه‌ای نگذشت که همه دستگاه‌ها به حال آماده‌باش کامل درآمدند. جنگی تمام‌عیار با رژیم خبیث صهیونی و آمریکای جنایتکار آغاز شد؛ جنگی که ۴۰ روز تمام مردم را پای کار ایران آورد.

تجاوز دشمن به جان و مال مردم، به زندگی و خانه‌هایشان، دستگاه‌های مختلف را هم به میدان خدمت شبانه‌روزی کشاند. دیگر ساعت‌ها معنا نداشتند. مردم شب‌ها در خیابان‌ها حضور داشتند، فرماندهان و نظامی‌ها در میدان نظامی جان‌فشانی می‌کردند و بخش‌های مختلف کشور هم نمی‌گذاشتند کار مردم روی زمین بماند.

در این میان، شهرداری اصفهان به‌عنوان یکی از دستگاه‌های خدمت‌رسان پیشگام، از همان لحظات نخست، تمام نیروهای خود را در حوزه‌های مختلف بسیج کرد؛ همه پای کار آمدند تا شهر پویا بماند.

شهرداری اصفهان که پیش از این، تجربه جنگ دوازده‌روزه و بحران‌های ریز و درشت دیگری را در این دوره مدیریت شهری از سر گذرانده بود، این بار هم با برنامه‌ریزی قبلی، بخش‌های مختلف را همگرا و هماهنگ به میدان آورد؛ تجربه‌ای که نشان داد مدیریت بحران، فقط یک تئوری نیست، بلکه تمرین میدانی روزهایی است که هیچ‌کس انتظارش را ندارد.

درلابه‌لای شلوغی کارهای «علی قاسم‌زاده» شهردار اصفهان در وسط جنگ فرصتی پیدا می‌کنیم تا پای صحبت او بنشینیم. فرصتی برای پاسخ به سوالی که این روزها خیلی‌ها می‌پرسند: «شهرداری اصفهان در این ۴۰ روز جنگ، چه کرده است؟» روایت ۴۰ روز جهاد بی‌وقفه، از آواربرداری تا اسکان، از جهادگران گمنام تا پویش «نذر خدمت».

۷۰ درصد جمعیت حاضر در خیابان‌ها بانوان هستند / عظمت خلق‌شده توسط مردم کمتر از موشک‌های میدان نبرد نبود

ایمنا: آقای قاسم‌زاده، این روزها حال و هوای شهر را چطور می‌بینید؟ فضای شهر اصفهان در جنگ رمضان چقدر با قبل فرق کرد؟

قاسم‌زاده: سالی کاملاً متفاوت و به نظر من تکرارناشدنی داشتیم.

اتفاقی که امسال در ایران و در اصفهان به‌عنوان بخشی از این سرزمین بزرگ رقم خورد، در تاریخ تمدن ایران یک اتفاق بی‌بدیل، بی‌نظیر و شاید تکرارنشدنی باشد به‌ویژه عظمتی که خلق و مصیبتی که به ملت وارد شد؛ مصیبتی که توسط ملت ما به حماسه تبدیل شد.

اینکه دشمن بهترین‌های فردی را بگیرد، اما او نشکند و مصیبت را به حماسه تبدیل کند و مقابل قدرت بزرگ دنیا، کسی که فقط با چشم و ابرو دنیا را تنظیم می‌کرد و سایر قدرت‌ها از آن می‌ترسیدند، جلوی آن بایستند و اینطور سربلند تا اینجای کار بیرون آیند.

این معادلات بسیار عجیب بود و خداراشاکر هستیم که زیست در این روزها را نصیب ما کرد. هر چند به شدت مسئولیت را بالا می‌برد. کار ما فوق‌العاده سنگین شد و امیدواریم بتوانیم مقابل دو قله عظمت، یکی رهبری که با خون خودشان صداقتشان را برای آنهایی که باور نکرده بودند، امضا کردند و قله دوم مردم سربلند باشیم.

ما مردم عجیبی داریم، آن‌ها بسیار خوب و چه‌بسا فوق‌العاده هستند که این شب‌ها حماسه خلق کردند و اینطور با هیجان و شور و حماسه در صحنه دفاع از میهن حاضر شدند.

بین مردم، بانوان بسیار زیاد نقش‌آفرینی کردند؛ زمانی حضرت امام خمینی (ره) فرمودند: «ما پیروزی انقلاب را مرهون بانوان هستیم»، آن زمان چندان متوجه اهمیت این سخن نشده بودیم؛ برایمان تعریف می‌کردند وقتی بانوان در راهپیمایی‌ها کف خیابان آمدند، رژیم فهمید که کار تمام است و این بار، باز هم آن را تجربه کردیم، چراکه ۷۰ درصد جمعیت حاضر در خیابان‌ها «بانوان» هستند.

نکته دیگری که نباید غافل از آن باشیم، این بود که در خلق این عظمت، همه آمدند و افراد از یک قشر یا سلیقه نبودند، با وجود تنوع سلایق همه کنار هم یک ملت ایرانی شدیم که ادبیات آن را حضرت آقا به ما آموختند؛ ایشان شب عاشورا به مداح اهل‌بیت (ع) گفتند: «از ایران بخوان»؛ اهل علم می‌دانند این سنت‌شکنی‌ها را یک فقیه و بصیر می‌تواند تشخیص دهد که در حال حاضر ادبیات باید چه باشد که بتواند انسجام را ایجاد و اجتماع را فراهم کند.

یا آن واژه‌ای که «به‌زودی مردم ما برای رسالت مبعوث خواهند شد» یا تعبیر بسیار ظریف دلنشین حضرت آیت‌الله العظمی سید مجتبی خامنه‌ای که فرمودند: «وقتی خدا آیه‌ای را بگیرد، آیه بهتری یا شبیه آن را می‌دهد» بسیاری گمان کردند رهبر سوم انقلاب دارند از خودشان تعریف می کنند، اما ایشان در توضیح این کلام فرمودند: «اگر خداوند رهبر را از ما گرفت ملتی را به رهبری جامعه قرار داد تا امور را مدیریت کند که بهتر یا شبیه رهبر قبل است» و همان‌طور که دیدید، مردم خودشان مدیریت را برعهده گرفتند.

روزهای عجیبی بود و لحظه‌لحظه آن عظمت داشت و تا اینجا خدا را شکر می‌کنیم که این صحنه‌ها را دیدیم و چیزهایی که بیشتر شبیه افسانه بود را تحقق بخشیدیم.

بی‌شک در نهایت پیروز جنگ تحمیلی سوم ایران عزیز و سرافراز است؛ هر چند نمی‌توان درباره آتش‌بس روی حرف یک قمارباز حساب کرد و باید در آماده‌باش کامل باشیم و مذاکرات را تحت مدیریت و درایت حاکمیت که در راس آن حضرت آیت الله مجتبی خامنه‌ای هستند، پیش ببریم.

ایمنا: بسیاری از خانواده‌ها این روزها دلشان پیش خانه و کاشانه خودشان است؛ اگر کسی خانه‌اش آسیب دیده است، چند روز باید منتظر بماند تا کارشناس به درِ خانه او بیاید؟

قاسم‌زاده: روالی که داریم به این ترتیب است که وقتی نقطه‌ای مورد اصابت قرار می‌گیرد، نخستین گروهی که به‌سرعت باید برای اطفای حریق در میدان حاضر شوند، نیروهای آتش‌نشانی هستند و کنار آن‌ها نیروهای کنترل‌نظارت شهرداری حاضر می‌شوند تا ترافیک مسیرهای منتهی به نقطه اصابت را مدیریت کنند.

پس از آن‌ها نیروهای سازمان خدمات موتوری برای آواربرداری حضور پیدا می‌کنند و سایر بخش‌ها نیز به همین ترتیب تا شهر مجدد به شرایط اولیه و عادی بازگردد.

به موازات نیروهای شهرداری، امدادگران اجتماعی که بیشتر گروه‌های جهادی هستند و با شهرداری هماهنگ شده‌اند، ورود می‌کنند و نیروهای ادارات فرهنگی مناطق در هر نقطه‌ای اصابت داشته باشیم، به خانه‌ای که دچار آسیب شده یا امنیت و ایمنی آن از بین رفته است، مراجعه می‌کنند و به افراد جنگ‌زده اعلام می‌شود که از حیث محل سکونت موقت، نگرانی نداشته باشند.

نیروهای شهرداری با حضور در محل اصابت، ضمن شناسایی دقیق واحدهای آسیب‌دیده، نسبت به ثبت جزئیات خسارات، تهیه صورت‌جلسه و مستندسازی اقدام می‌کنند که این خسارات می‌تواند شامل آسیب‌های سازه‌ای، تخریب کامل یا خسارت به لوازم داخلی باشد.

بسیاری افراد به‌دلیل قوت خویشاوندی و صله‌رحمی که در جامعه ما وجود دارد، به خانه اقوام می‌روند و خانواده‌ها یکدیگر را پوشش می‌دهند که این هم یکی از ویژگی‌های خوب جامعه ما است.

شهرداری اصفهان هر کسی از امنیت و ایمنی سرپناه خود خارج شده است را اسکان داده است و لیست انتظار نداشتیم؛ همیشه ظرفیت پیش‌بینی‌شده ما بیش از اسکانی بوده که برای آن درخواست اعلام شده است.

حتی ساعات اولیه اصابت بنر در محیط مربوطه نصب می شود که اگر محل سکونت افراد آسیب دیده است، با سامانه ۱۳۷ شهرداری اصفهان تماس بگیرند و اعلام نیاز کنند. موارد تماس گرفته‌شده به ستاد اسکان اضطراری اعلام می‌شود و ستاد نسبت به اسکان افراد اقدام می‌کنند.

کسی که به محل اسکان اضطراری می‌رود، در دو حالت از آن محل خارج می‌شود؛ نخست اینکه مرمت خانه او انجام می‌شود و به خانه خود بازمی‌گردد و دوم اینکه خانه‌ای که به‌طور کامل خراب شده است و نیاز به مرمت اساسی یا بازسازی کامل دارد و ممکن است تا دو سال طول بکشد، پیش‌بینی شده است با هماهنگی افراد آسیب‌دیده جنگ در محله‌ای که ساکن بودند، خانه‌ای انتخاب و رهن می‌کنند و هزینه رهن را شهرداری پرداخت می‌کند؛ آنجا ساکن می‌شوند تا خانه قبلی ساخته شود و به آن بازگردند، زیرا بر این باوریم کسی نباید بلاتکلیف بماند.

جاهایی که مورد اصابت قرار گرفته است نیز به دو دسته تقسیم می‌شود، نخست خانه‌هایی است که احتمال دارد باز هم مورد حمله و تجاوز دشمن قرار گیرد که نمونه آن در خیابان کاوه اصفهان بوده است و دوم خانه‌هایی است که محیط آن در وضعیت سفید قرار دارد و مقامات امنیتی اعلام کرده‌اند که احتمال اصابت در این نقاط ضعیف است، بنابراین طی ۷۲ ساعت آن دسته از خانه‌هایی که مرمت جزئی داشت، به‌سرعت مرمت شد و افراد به منازل خود بازگشتند.

هر کجا وضعیت سفید باشد، طی ۲۴ ساعت تا یک هفته برای سکونت مجدد افراد مرمت می‌شود.

فرشته‌هایی با لباس کارگری در خیابان‌های اصفهان

ایمنا: یکی از مواردی که خیلی دیده می‌شود، حضور گروه‌های جهادی و مردم عادی پای کار است؛ آنها چطور با شهرداری هماهنگ می‌شوند؟

قاسم‌زاده: گروه‌های جهادی انسان‌های فوق‌العاده هستند. حتی می‌توانم بگویم که آن‌ها فرشته هستند که بدون مزد و منت می‌آیند، با تمام توان وارد مسیر خدمت می‌شوند و به‌هیچ‌وجه برایشان مهم نیست که جارو یا بنایی کنند، فقط دغدغه خدمت به مردم را دارند تا هم و غم را بردارند.

گروه‌های جهادی دغدغه دارند کمک کنند تا افراد یک ثانیه هم که شده است زودتر به آرامش برسند؛ بیشتر آن‌ها افراد تحصیل‌کرده، مهندس، پزشک یا طلبه هستند، در حالی که با لباس کارگری و خاکی آن‌ها را می‌بینیم.

یک‌روز به‌طور اتفاقی یکی از اعضای گروه‌های جهادی را شناختم، یک روحانی که برای من بسیار عزیز بود را در لباس کارگری با بیل در دست دیدم.

گروه جهادی در محله هفتون کار می‌کردند که بعد فهمیدم دانشجویان تحصیل‌کرده و استادان دانشکده مهاجر بودند که گروهی جهادی تشکیل داده بودند و بدون هیچ نام و نشانی فقط برای رضای خدا و خدمت به مردم به میدان خدمت آمده بودند.

اینکه گروه‌های جهادی چطور با شهرداری آشنا شدند؛ اینگونه بود که وقتی یکی از نقاط شهر اصفهان مورد اصابت قرار گرفت، برای بررسی شرایط آنجا رفتم؛ آقایی بسیار متواضع ایستاده بود و رو به من گفت: «ما گروه جهادی هستیم، اگر کاری داشته باشید ما انجام می‌دهیم»؛ شماره تلفن او را دریافت کردم و در اختیار مدیرکل مدیریت بحران شهرداری اصفهان قرار دادم.

این ارتباط موجب شد گروه‌های جهادی توسط این فرد که سرتیم بود، معرفی شوند و هر ساعت از شبانه‌روز که به حضور آنها نیاز داشتیم، در محل حاضر شدند.

به محله قائمیه برای بازدید رفتیم. گروه‌های جهادی کار می‌کردند. زمان ناهار به تعداد افراد حاضر گروه‌های جهادی ناهار به محل رسید، اما تعداد افراد آسیب‌دیده جنگ رمضان در آن محل برای غذا محاسبه نشده بودند، از این‌رو بچه‌های جهادی غذاهای خودشان را به آسیب‌دیدگان دادند، در حالی که از نیمه‌شب آنجا حضور یافته و خسته کار بودند، اما وقتی می‌دیدند زن، مرد یا کودک جنگ‌زده بدون غذا هستند، غذای خود را به افراد مصیبت‌دیده می‌دهند.

فکر می‌کنم خیلی از برکات و توفیقات نظام مربوط به این جنس افراد است که خالصانه کمک می‌کنند، اینها را خدا می‌بیند و عیار جامعه ما بالاتر می‌رود.

ایمنا: سامانه ۱۳۷ این روزها حسابی شلوغ شده است، نه؟ تعداد تماس‌ها با این سامانه در ایام جنگ رمضان چقدر بوده و برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی یا ثبت خسارت‌های غیرواقعی، چه فرایندهای کنترلی در ارزیابی‌ها پیش‌بینی شده است؟

قاسم‌زاده: در جنگ تحمیلی رمضان همه بخش‌های شهرداری آماده‌باش و درگیر بودند و هیچ بخشی فارغ از شرایط جنگی نبود؛ البته نیروهای خدمات شهری شهرداری از جمله آتش‌نشانان، خدمات موتوری، پسماند، با ضریب بسیار بالاتر به‌صورت بیست‌وچهارساعته در آماده‌باش بودند.

ساختارهایی همچون ۱۳۷ که برای ارتباط با مردم در طول شبانه‌روز کمک می‌کردند، این روزها کارایی بسیار زیادی داشته است؛ ۱۳۷ شرایط را برای پشتیبانی ایجاد کرد.

ابتدا فرض را بر اعتماد گذاشتیم و هر کسی تماس می‌گرفت، خدماتی را نیز دریافت می‌کرد، اما در حال حاضر گزارش‌ها در مناطق بررسی و تیمی مرکب از معاونت عمران، معاونت فرهنگی و یک معتمد محلی، محل‌ها ارزیابی و صحت‌سنجی می‌شود.

تا هجدهم فروردین حدود ۱۰۰۰ تماس با ۱۳۷ منجر به اسکان آسیب‌دیدگان جنگ رمضان شده است.

ایمنا: درباره خودروهایی که بیمه ندارند، چه تدبیری شده است؟ کسی که ماشینش جلوی خانه‌اش خسارت دیده است و بیمه هم ندارد، باید چکار کند؟

قاسم‌زاده: در شرایط جنگی این موارد مشکلی ندارد، مالک خودرو باید به‌سرعت اعلام خسارت کند.

نیروهای انتظامی در محل حاضر می‌شوند، صورت‌جلسه تنظیم می‌شود و بیمه ایران آن را به‌عنوان سند می‌پذیرد و خسارت را پرداخت می‌کند، البته از سقف پرداخت خسارت بیمه اطلاع ندارم.

۸۰ خانواده در اصفهان خانه خودشان را نذر کردند

ایمنا: پویش «نذر خدمت» که راه انداختید، چقدر مورد استقبال مردم قرار گرفت؟ چند نفر از مردم خانه خالی‌شان را در اختیار آسیب‌دیدگان قرار دادند؟ مردم چطور کمک کنند تا کار سریع‌تر پیش برود؟

قاسم‌زاده: استقبال مردم با اینکه تبلیغ زیادی نکردیم، فوق‌العاده زیاد بود؛ بخش ارزشمند، خانه‌هایی بود که شش ماه تا دو سال باید در اختیار قرار می‌دادیم تا افرادی که خانه‌های آن‌ها به‌طور کامل تخریب شده بود را اسکان دهیم.

بیش از ۸۰ خانواده در قالب پویش نذر خدمت خانه در اختیار آسیب‌دیدگان جنگ قرار دادند.

این پویش همچنان ادامه دارد؛ از همه همشهریان دلسوز و فداکار دعوت می‌شود چنانچه سرپناه بدون استفاده‌ای دارند، از طریق تماس با سامانه تلفنی ۱۳۷ یا مراجعه به پایگاه اینترنتی http://my.isfahan.ir/davam در طرح بزرگ نذر خدمت ثبت‌نام کنند.

ایمنا: بودجه این همه بازسازی را از کجا تأمین می‌کنید؟

قاسم‌زاده: دولت وظیفه ارزیابی خسارات و مرمت جزئی را طبق مصوبه‌ای به شهرداری‌ها در کلان‌شهرها واگذار کرد، اما منبع آن را مسکوت گذاشته است، البته موضوع را پیگیری می‌کنیم.

با همکاری، همراهی و مدیریت استاندار اصفهان صندوق مشترکی پیش‌بینی شده است که برخی صنایع رقمی را ودیعه بگذارند تا ما آن را برای رهن خانه‌هایی که برای اسکان موقت نیاز داریم، استفاده کنیم. این منبع مالی را به کمک ظرفیت استان تامین کرده‌ایم.

ماندگارترین صحنه جنگ رمضان از زبان شهردار اصفهان

ایمنا: از میان همه اتفاقاتی که این روزها افتاده است، کدام صحنه یا رفتار مردم برای خودتان ماندگارترین بود؟

قاسم‌زاده: زیبایی‌ها متنوع و متعدد است؛ شب‌ها در خیابان حماسه، خلاقیت و مهربانی می‌بینید و نمی‌توان تفکیک قائل شد، زیرا زیبایی در زیبایی است‌.

صحنه جذاب برای من، شبی بود که یک خانم کهنسال روی ویلچر برقی پرچم ایران را در دست داشت و از میدان حضور به خانه بازمی‌گشت؛ او تک و تنها بود، با خودم می‌گفتم این چه همت و اراده‌ای است که این وقت شب این زن را تنها روی ویلچر به خیابان می‌کشاند. صحنه عجیب و زیبایی بود.

در جنگ تحمیلی سوم همه گروه‌ها در تمام رده سنی می‌توانستند به‌عنوان رزمنده ایفای نقش کنند.

به‌نظر من قدرت صحنه‌هایی که مردم خلق کردند، کمتر از موشک‌های میدان نبرد نبود.

ایمنا: خدمات مدیریت شهری اصفهان در جنگ رمضان طی این ۴۰ روز را چطور ارزیابی می‌کنید؟

قاسم‌زاده: فوق‌العاده عالی بود، من دست‌بوس نیروهای شهرداری اصفهان هستم که این روزها سنگ‌تمام گذاشتند؛ خواب و خوراک و همه‌چیز خود را کنار گذاشتند و باید در فرصت مناسب خداقوتی به آن‌ها بگوییم و از خانواده‌هایشان به جهت صبر و بردباری که داشتند، قدردانی کنیم.

به محض اصابت، اولین گروهی که در محل حاضر می‌شدند، نیروهای جان‌برکف آتش‌نشانی بودند و نیروهای خدمات موتوری شهرداری با تجهیزات خود آواربرداری می‌کردند.

تشکیلات و ساختار شهرداری به‌گونه‌ای است که نیروها مویرگی در همه جای شهر حضور دارند و بدون نگرانی و ترس ورود پیدا می‌کنند و در بحران‌های مختلف خدمت‌رسانی کرده‌اند.

بد نیست یک لطیفه بگویم؛ در بعضی جلسات برخی افراد سوال می‌کنند «آقا شهرداری در شرایط جنگ کجاست؟» مشخص است آن‌ها شهر و شهرداری را نمی‌شناسند.

ایمنا: تجربه «جنگ رمضان» چه تغییری در ساختار مدیریت بحران شهرداری اصفهان ایجاد کرد؟

قاسم‌زاده: در حال حاضر نقاط ضعف و قوت خود را می‌دانیم؛ در جنگ دوازده‌روزه برخی تجربیات را به‌دست آوردیم و در جنگ رمضان تجربه بیشتری کسب کردیم.

در دوره ششم مدیریت شهری اصفهان ستاد بحران شهرداری را تقویت کردیم؛ مکان و تجهیزات استاندارد برای آن پیش‌بینی و مدیریت و ساختار آن تقویت شد.

در مدیریت بحران همه فرضیه‌ها را مورد توجه قرار داده بودند؛ بسیار خرسندم که در اجرا و عملیات هم نیروهای شهرداری بسیار خوب عمل کردند.

ایمنا: به فضل الهی به‌زودی جشن پیروزی انقلاب اسلامی ایران در جنگ رمضان را با مردم همدل خودمان برگزار خواهیم کرد؛ پس از تمام شدن این جنگ، نخستین کاری که می‌کنید، چیست؟

قاسم‌زاده: اسکان، مرمت و بازسازی اماکن آسیب‌دیده از جنگ به‌عهده شهرداری‌ها گذاشته شده است، در حالی که ۱۰ روز اول جنگ برعهده بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بود، اما با توجه به اینکه بار مسئولیت بنیاد سنگین شده بود، جزو وظایف شهرداری‌ها قرار گرفت.

ما باید خیال خودمان را از اسکان و مرمت خانه‌های آسیب‌دیدگان جنگ رمضان راحت کنیم، علاوه بر این اقدامات، امور جاری شهر نیز به‌نحو احسن انجام شده است و هیچ خللی در انجام کارها نداشتیم؛ با وجود شرایط جنگ و نوروز، بارش‌های اخیر را نیز مدیریت کردیم.

سال جدید پروژه‌هایی را آغاز کرده‌ایم، باید پروژه‌های نیمه‌تمام از جمله زیرگذر شهید رئیسی در محور فرودگاه، پروژه مجموعه پل‌های شهید فخری‌زاده، باغ تندرستی، فاز سوم باغ فدک و باغ مشاهیر را به ثمر برسانیم؛ پروژه‌ها باید با قوت پیش برود و پروژه‌های جدید ۱۴۰۵ نیز مورد توجه قرار گیرد.