نشست خبری واحد ترجمان دانش/ پوسیدگی دندان در کودکان در سطح نگران‌کننده‌ای قرار دارد

دانشیار سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: نتایج یک مطالعه طولی در میان دانش‌آموزان اصفهانی نشان می‌دهد پوسیدگی دندان در کودکان همچنان در سطح نگران‌کننده‌ای قرار دارد و وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در بروز و پیشرفت این بیماری دارد.

دکتر بهاره طحانی در نشست خبری واحد ترجمان دانش دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با ارائه نتایج طرح «بررسی بروز و پیشرفت پوسیدگی دندان و ارتباط آن با وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی خانوار، عوامل رفتاری کودک و ویژگی‌های روان‌شناختی والدین» اظهار کرد: پوسیدگی دندان شایع‌ترین بیماری مزمن در جهان است و کودکان ۶ تا ۱۲ سال از مهم‌ترین گروه‌های هدف در برنامه‌های سلامت دهان و دندان به شمار می‌روند.

وی افزود: پوسیدگی دندان‌های شیری تنها یک مشکل دهانی نیست، بلکه می‌تواند به سوءتغذیه، درد، عفونت، کاهش تمرکز، افت تحصیلی و اختلال در فعالیت‌های روزمره کودکان منجر شود. همچنین مشکلات ایجاد شده در دندان‌های شیری، در صورت عدم درمان، به دندان‌های دائمی نیز منتقل خواهد شد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به وضعیت نامطلوب سلامت دهان در کشور گفت: بر اساس آخرین آمارها، حدود ۸۰ درصد کودکان شش ساله ایرانی دارای پوسیدگی درمان‌نشده دندان هستند.

وی درباره روش اجرای این پژوهش توضیح داد: این مطالعه روی نزدیک به ۴۰۰ دانش‌آموز پایه اول دبستان در مدارس دولتی و غیردولتی شهر اصفهان انجام شد. کودکان در ابتدای ورود به مدرسه مورد معاینه کامل دندانپزشکی قرار گرفتند و پس از یک سال دوباره ارزیابی شدند تا میزان بروز پوسیدگی‌های جدید مشخص شود.

طحانی با بیان اینکه نتایج پژوهش نگران‌کننده است، گفت: در ابتدای مطالعه، ۷۰ درصد کودکان حداقل یکی از پیامدهای پوسیدگی دندان را تجربه کرده بودند و ۴۵ درصد نیز در دندان‌های دائمی خود پوسیدگی داشتند.

وی افزود: یک سال بعد از آغاز مطالعه، نزدیک به ۴۰ درصد کودکان دچار پوسیدگی جدید در دندان‌های شیری و ۳۳ درصد آنان دچار پوسیدگی جدید در دندان‌های دائمی شده بودند؛ به بیان دیگر، در مدت تنها یک سال، از هر سه کودک یک نفر پوسیدگی جدید در دندان‌های دائمی را تجربه کرده است.

دانشیار سلامت دهان و دندانپزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به نقش عوامل اجتماعی در بروز پوسیدگی اظهار داشت: کودکان خانواده‌های دارای وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین، بیش از دو برابر سایر کودکان در معرض پوسیدگی‌های جدید قرار داشتند. همچنین این کودکان در حالی نیاز بیشتری به خدمات دندانپزشکی داشتند که دسترسی کمتری به این خدمات داشتند؛ وضعیتی که در ادبیات سلامت از آن با عنوان «مراقبت وارونه» یاد می‌شود.

وی ادامه داد: سطح تحصیلات والدین، نوع مدرسه، آگاهی خانواده‌ها درباره سلامت دهان، رفتارهای بهداشتی کودکان و حتی میزان استرس و اضطراب والدین از جمله عواملی بودند که با وضعیت سلامت دهان کودکان ارتباط معنادار داشتند.
طحانی خاطرنشان کرد: هرچه آگاهی والدین کمتر و سطح استرس آنان بیشتر بود، وضعیت سلامت دهان و دندان کودکان نیز نامطلوب‌تر گزارش شد.

وی با تأکید بر اهمیت آموزش و پیشگیری گفت: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد آموزش دانش‌آموزان برای رعایت بهداشت دهان و دندان، تقویت برنامه‌های مدارس ارتقادهنده سلامت، افزایش آگاهی والدین و توسعه پوشش بیمه‌ای خدمات دندانپزشکی برای کودکان می‌تواند نقش مهمی در کاهش پوسیدگی و نابرابری‌های موجود ایفا کند.

این پژوهشگر حوزه سلامت دهان و دندان تصریح کرد: بخش قابل توجهی از نابرابری‌های مشاهده شده قابل پیشگیری است و با اجرای برنامه‌های آموزشی، حمایتی و افزایش دسترسی گروه‌های کم‌برخوردار به خدمات دندانپزشکی می‌توان از پیشرفت این روند نگران‌کننده جلوگیری کرد.