به گزارش پایگاه خبری طبیعت گردشگران ،نشست خبری دکتر رامتین گمرکچی، مدیر مجتمع دامپزشکی جان، با محوریت نقش دامپزشکی‌های نوین و تخصصی در آینده سلامت جامعه و حیوانات، ۲۷ مردادماه در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد.
دکتر رامتین گمرکچی در این نشست با تأکید بر ارتباط مستقیم سلامت انسان، حیوان و محیط زیست، دامپزشکی را یکی از اجزای مهم زنجیره سلامت عمومی دانست و گفت: دامپزشکی نوین نباید صرفاً در درمان حیوان بیمار خلاصه شود، بلکه پیشگیری، تشخیص زودهنگام، کنترل بیماری‌های مشترک و ارتقای آگاهی عمومی نیز بخش مهمی از مأموریت این حوزه است.
وی با اشاره به رویکرد سلامت واحد افزود: سلامت انسان، حیوان و محیط زیست از یکدیگر جدا نیست و پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های مشترک، نیازمند همکاری میان دامپزشکی، پزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری و سایر دستگاه‌های مرتبط است.
پیشگیری، مهم‌تر از درمان
مدیر مجتمع دامپزشکی جان با اشاره به اهمیت پزشکی پیشگیرانه در دامپزشکی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اشتباهات این است که مراجعه به دامپزشک را به زمان بیمار شدن حیوان موکول کنیم، در حالی که در دامپزشکی نوین، واکسیناسیون، معاینات دوره‌ای، کنترل انگل‌ها، تغذیه مناسب و تشخیص زودهنگام اهمیت بسیار زیادی دارد.
گمرکچی درباره بیماری‌های مشترک انسان و حیوان نیز گفت: بیماری‌هایی مانند هاری، برخی بیماری‌های انگلی، بیماری‌های منتقله از طریق کنه‌ها و برخی عفونت‌های باکتریایی و قارچی می‌توانند در شرایط مختلف میان انسان و حیوان مشترک باشند، اما رعایت اصول پیشگیرانه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش این مخاطرات داشته باشد.
وی تأکید کرد که افزایش نگهداری از حیوانات خانگی را نمی‌توان به صورت مستقیم مساوی با افزایش بیماری‌های مشترک دانست و عامل تعیین‌کننده، نحوه نگهداری و میزان رعایت اصول بهداشتی و پیشگیرانه است.
ضرورت مدیریت علمی حیوانات آزادزی
دکتر گمرکچی با تأکید بر اینکه نباید خود حیوان را به عنوان تهدید تلقی کرد، اظهار کرد: مسئله اصلی، جمعیت کنترل‌نشده و نبود مدیریت صحیح است و مدیریت این موضوع باید بر پایه برنامه‌ریزی علمی و پایدار انجام شود.
وی کنترل تولیدمثل، واکسیناسیون، کنترل بیماری‌ها و انگل‌ها، شناسایی و ساماندهی حیوانات، جلوگیری از رهاسازی و مدیریت منابع غذایی را از مؤلفه‌های مهم مدیریت جمعیت حیوانات آزادزی عنوان کرد.
گمرکچی با بیان اینکه عقیم‌سازی به تنهایی نمی‌تواند مشکل جمعیت حیوانات آزادزی را حل کند، افزود: اگر رهاسازی حیوانات، تولیدمثل بدون مسئولیت، منابع غذایی و ورود مداوم حیوانات جدید به چرخه کنترل نشود، هیچ برنامه‌ای نمی‌تواند نتیجه پایدار ایجاد کند.
وی همچنین درباره ارتباط حیوانات با محیط زیست گفت: بسته به منطقه و تراکم جمعیت، حضور کنترل‌نشده این حیوانات می‌تواند بر حیات وحش، منابع غذایی و برخی گونه‌های بومی تأثیر بگذارد و در مناطق حساس باید این موضوع با توجه به شرایط اکولوژیک منطقه مدیریت شود.
ضرورت تعیین مسئولیت‌ها و ایجاد چارچوب شفاف
مدیر مجتمع دامپزشکی جان همچنین بر ضرورت ایجاد چارچوب قانونی و اجرایی شفاف در حوزه نگهداری و مدیریت حیوانات تأکید کرد.
وی گفت: باید حقوق و مسئولیت‌های صاحب حیوان، سایر شهروندان و دستگاه‌های اجرایی به صورت روشن مشخص شود و موضوعاتی مانند ثبت و شناسایی حیوانات، واکسیناسیون، شرایط نگهداری، رفاه حیوان، تکثیر و فروش، حمل‌ونقل، جلوگیری از رهاسازی و مسئولیت صاحب حیوان مورد توجه قرار گیرد.
گمرکچی تأکید کرد که قانون‌گذاری لزوماً به معنای محدود کردن نگهداری از حیوانات نیست، بلکه هدف باید ایجاد چارچوبی مسئولانه باشد که در آن سلامت عمومی، حقوق شهروندان، رفاه حیوانات و حفاظت از محیط زیست در کنار یکدیگر دیده شوند.
وی همچنین مدیریت حیوانات بی‌سرپرست را موضوعی بین‌بخشی دانست و گفت: دامپزشکی، شهرداری، محیط زیست، وزارت بهداشت و سایر دستگاه‌های مرتبط هر کدام بخشی از این مسئله را در اختیار دارند و آنچه اهمیت بیشتری دارد، تقسیم کار شفاف و تدوین پروتکل مشترک میان دستگاه‌هاست.
دامپزشکی ایران در مسیر تخصصی شدن
گمرکچی در ادامه با اشاره به توسعه خدمات تخصصی دامپزشکی اظهار کرد: طی سال‌های اخیر، دانش حرفه‌ای، تجهیزات تشخیصی و امکانات جراحی در این حوزه رشد قابل توجهی داشته ودامپزشکی ایران در مسیر تخصصی‌تر شدن حرکت کرده است.
وی تصویربرداری پیشرفته، آزمایشگاه‌های تشخیصی، تجهیزات جراحی و سیستم‌های مانیتورینگ را از جمله ظرفیت‌های دامپزشکی نوین عنوان کرد و افزود: تجهیزات پیشرفته زمانی ارزشمند هستند که در کنار دانش، تخصص، تجربه و استانداردهای حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرند.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان درباره هزینه‌های خدمات تشخیصی نیز گفت: هدف دامپزشکی انجام آزمایش یا تصویربرداری غیرضروری نیست، بلکه هدف رسیدن به تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب است و تشخیص صحیح می‌تواند از درمان‌های اشتباه و هزینه‌های بیشتر جلوگیری کند.
مسئولیت‌پذیری، محور ارتباط انسان و حیوان
دکتر گمرکچی با اشاره به مسئولیت صاحبان حیوانات اظهار کرد: نگهداری از یک حیوان صرفاً غذا دادن نیست و فردی که مسئولیت یک حیوان را می‌پذیرد باید نسبت به سلامت، تغذیه، واکسیناسیون، کنترل انگل، رفاه، آموزش و درمان آن نیز مسئول باشد.
وی تأکید کرد: موضوع اصلی در این حوزه، موافقت یا مخالفت با یک سبک زندگی نیست، بلکه باید بر مسئولیت‌پذیری، رعایت اصول بهداشتی و احترام به حقوق سایر شهروندان تمرکز کرد.
تأکید بر نقش رسانه در آگاهی‌بخشی
مدیر مجتمع دامپزشکی جان در بخش پایانی سخنان خود، رسانه‌ها را یکی از ارکان مهم ارتقای آگاهی عمومی دانست و گفت: موضوعات مرتبط با حیوانات، سلامت و محیط زیست نیازمند گفت‌وگویی علمی و مسئولانه میان دامپزشکان، پزشکان، متخصصان محیط زیست، مسئولان شهری و جامعه است.گمرکچی پرهیز از نگاه‌های افراطی و احساسی و حرکت به سمت اطلاع‌رسانی علمی را ضروری دانست و اظهار کرد: آینده دامپزشکی را می‌توان در سه واژه تخصص، پیشگیری و آگاهی خلاصه کرد و در مدیریت حیوانات آزادزی نیز علم، قانون و مدیریت پایدار باید مورد توجه قرار گیرد.وی در پایان خاطرنشان کرد: دامپزشکی فقط درمان بیماری حیوانات نیست؛ بخشی از مسیر حفظ سلامت جامعه است.
دکتر رامتین گمرکچی: راه‌حل نه در برخورد احساسی است و نه در رهاسازی؛ باید مسئولیت را تعریف کنیم
یک حیوان، در ظاهر فقط یک حیوان است؛ اما وقتی تعداد آنها افزایش پیدا می‌کند، پای سلامت عمومی، محیط زیست، مدیریت شهری، مسئولیت اجتماعی و حتی قانون به میان می‌آید. مسئله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً در مطب دامپزشکی یا خانه صاحبان حیوانات حل کرد.این نگاه، یکی از محورهای اصلی سخنان دکتر رامتین گمرکچی، مدیر مجتمع دامپزشکی جان، در نشست خبری امروز در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان بود؛ نشستی که در آن تلاش شد موضوع دامپزشکی از زاویه‌ای فراتر از درمان حیوانات بررسی شود.گمرکچی در این نشست بر یک تغییر اساسی در نگاه به دامپزشکی تأکید کرد؛ اینکه این حرفه دیگر صرفاً مسئول درمان حیوان بیمار نیست و بخشی از زنجیره سلامت عمومی جامعه محسوب می‌شود.به اعتقاد او، هر اندازه نگاه جامعه به دامپزشکی از درمان به سمت پیشگیری حرکت کند، امکان کنترل بسیاری از بیماری‌ها و هزینه‌های ناشی از آنها نیز بیشتر خواهد شد.
بخش مهمی از اهمیت دامپزشکی در جایی قرار دارد که کمتر دیده می‌شود؛ یعنی پیشگیری.
واکسیناسیون، کنترل انگل‌ها، معاینات دوره‌ای و تشخیص زودهنگام، اقداماتی هستند که شاید در ظاهر ساده به نظر برسند، اما می‌توانند از شکل‌گیری مشکلات جدی‌تر جلوگیری کنند.گمرکچی در همین زمینه معتقد است مراجعه به دامپزشک نباید فقط زمانی اتفاق بیفتد که حیوان بیمار شده باشد.این نگاه، دامپزشکی را از یک فعالیت صرفاً درمانی به حوزه‌ای پیشگیرانه تبدیل می‌کند.
از سوی دیگر، برخی بیماری‌های عفونی و انگلی میان انسان و حیوان مشترک هستند. هاری، برخی بیماری‌های انگلی، بیماری‌های منتقل‌شونده توسط کنه‌ها و تعدادی از عفونت‌های باکتریایی و قارچی، نمونه‌هایی از این ارتباط هستند.به همین دلیل، سلامت حیوان نمی‌تواند از سلامت انسان جدا باشد.یک مسئله پزشکی که بدون مدیریت شهری حل نمی‌شوداما پیچیده‌ترین بخش ماجرا زمانی آغاز می‌شود که حیوانات از محیط کنترل‌شده خارج می‌شوند.جمعیت حیوانات آزادزی، به گفته گمرکچی، زمانی به یک مسئله جدی تبدیل می‌شود که کنترل و مدیریت آن از دست خارج شود.او معتقد است برخورد با این موضوع نباید میان دو نگاه افراطی گرفتار شود.نه رهاسازی بدون برنامه راه‌حل است و نه تصمیم‌های مقطعی و غیرعلمی.مدیریت علمی جمعیت به مجموعه‌ای از اقدامات نیاز دارد؛ از کنترل تولیدمثل و واکسیناسیون گرفته تا کنترل بیماری‌ها و انگل‌ها، شناسایی، ساماندهی و جلوگیری از ورود مداوم حیوانات جدید به چرخه.در این میان، عقیم‌سازی نیز اگرچه یکی از ابزارهای مدیریت جمعیت است، اما به تنهایی نمی‌تواند مسئله را حل کند.
مسئولیت از صاحب حیوان شروع می‌شودیکی از نکات قابل توجه مطرح‌شده در این نشست، انتقال بخشی از بحث از حیوان به انسان بود.گمرکچی معتقد است نگهداری از حیوان باید با مسئولیت همراه باشد.صاحب حیوان باید سلامت، واکسیناسیون، تغذیه، کنترل انگل، رفاه و جلوگیری از رهاسازی حیوان را جدی بگیرد.
در این نگاه، بحث اصلی دفاع یا مخالفت با نگهداری حیوان نیست؛ بحث درباره مسئولیتی است که همراه این انتخاب ایجاد می‌شود.
این مسئولیت اگر نادیده گرفته شود، یک تصمیم شخصی می‌تواند به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل شود.
قانون برای ممنوعیت نیست، برای تعیین مسئولیت استدکتر گمرکچی در ادامه، نبود چارچوب شفاف را یکی از چالش‌های این حوزه دانست.به گفته او، یک نظام مشخص باید روشن کند صاحب حیوان چه مسئولیتی دارد، دستگاه‌های اجرایی چه وظایفی بر عهده دارند و در مواردی که سلامت یا حقوق سایر شهروندان در معرض خطر قرار می‌گیرد، چه سازوکاری باید اجرا شود.
ثبت و شناسایی، واکسیناسیون، شرایط نگهداری، تکثیر و فروش، حمل‌ونقل، جلوگیری از رهاسازی و مسئولیت صاحب حیوان از جمله مواردی هستند که نیازمند ضابطه مشخص‌اند.
او تأکید دارد قانون‌گذاری الزاماً به معنای ممنوعیت یا محدودیت نیست؛ قانون می‌تواند چارچوبی ایجاد کند که در آن آزادی، مسئولیت و حقوق دیگران در کنار یکدیگر قرار گیرند.دامپزشکی وارد عصر تشخیص دقیق شده است
در کنار مسائل اجتماعی، یک تحول دیگر نیز در دامپزشکی در حال وقوع است؛ ورود فناوری و تخصص بیشتر به فرآیند تشخیص و درمان.تصویربرداری پیشرفته، آزمایشگاه‌های تشخیصی، تجهیزات جراحی و مانیتورینگ، دامپزشکی را از مدل سنتی فاصله داده‌اند.
اما گمرکچی تأکید می‌کند که خرید تجهیزات به خودی خود نشانه دامپزشکی نوین نیست.دانش، تجربه و استفاده صحیح از فناوری، چجیزی است که تجهیزات را به ابزار واقعی درمان تبدیل می‌کند.به گفته او، هدف از انجام آزمایش و تصویربرداری، افزایش هزینه درمان نیست؛ هدف رسیدن به تشخیص درست و انتخاب درمانیک تغییر بزرگ در انتظار دامپزشکی استشاید مهم‌ترین بخش این نشست، نه درباره حیوانات خانگی بود و نه درباره حیوانات آزادزی.موضوع اصلی، تغییر جایگاه دامپزشکی بود.دامپزشکی امروز در حال عبور از تصویری است که آن را صرفاً حرفه‌ای برای درمان حیوان بیمار می‌دانست.در نگاه جدید، دامپزشک بخشی از شبکه سلامت جامعه است؛ شبکه‌ای که پزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری و آموزش عمومی نیز در آن نقش دارند.
گمرکچی برای این آینده سه محور را مهم می‌داند:
تخصص، پیشگیری و آگاهی
و برای مدیریت حیوانات آزادزی نیز سه اصل را ضروری می‌داند:
علم، قانون و مدیریت پایدار
نشست خبری دکتر رامتین گمرکچی، مدیر مجتمع دامپزشکی جان، در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان با پرسش و پاسخ خبرنگاران درباره آینده دامپزشکی تخصصی، سلامت عمومی، مدیریت جمعیت حیوانات آزادزی، مسئولیت صاحبان حیوانات و نقش دستگاه‌های اجرایی ادامه یافت.
پیام اصلی این نشست اما ساده بود: اگر مسئله سلامت را درست ببینیم، مرز میان سلامت انسان، حیوان و محیط زیست دیگر آن‌قدرها هم پررنگ نیست.